Art and Design: Social Science

METHODS IN GIJJAK EDUCATION: TECHNICAL DEVELOPMENT AND ARTISTIC INTERPRETATION

Utkur Kadirov — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

The article discusses the methodological principles of teaching the Uzbek gijjak in professional music education, with the focus on two sides of the student's growth: technical command of the instrument and artistic interpretation. As a bowed instrument with its own kind of technique, its flexible, expressive intonation and its important place in traditional ensembles, the gijjak makes particular demands on the teacher. We examine the main components of gijjak training: position of the instrument, control of the bow, left-hand technique, intonation, rhythmic stability and sound production. Special attention is paid to how traditional performance practice and academic teaching methods can be brought together. The pedagogical framework we propose rests on demonstration and imitation, technical exercises, analysis of repertoire, ensemble work and the student's independent practice. We also stress the need to develop the student's ear and understanding of traditional melodic structures. Our conclusion is that gijjak teaching should unite technical accuracy, stylistic awareness and artistic individuality while keeping the cultural foundations of Uzbek instrumental performance intact.

MUZEYLARDA INNOVATSION RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNI JORIY ETISH ORQALI TURIZM SALOHIYATINI OSHIRISH Samarqand davlat muzey-qo‘riqxonasi tajribasi asosida

Safura Shamuratovna Ruzimurotova — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada zamonaviy innovatsion va raqamli texnologiyalarni muzey faoliyatiga joriy etishning ahamiyati hamda ularning muzeylarning turistik jozibadorligini oshirishdagi imkoniyatlari tahlil qilinadi. Xususan, Samarqand davlat muzey-qo‘riqxonasida amalga oshirilayotgan proyeksion va AR gologramma, yagona raqamli multimedia platformasi hamda virtual muzey gidiga ega WebAR dasturiy mahsuloti misolida zamonaviy texnologiyalarning muzey ekspozitsiyalarini takomillashtirishdagi o‘rni yoritilgan. Maqolada tarixiy shaxslar obrazini raqamli rekonstruksiya qilish, tarixiy-madaniy merosni interaktiv vizualizatsiya qilish, audiovizual kontent va kengaytirilgan reallik texnologiyalaridan foydalanishning tashrif buyuruvchilar tajribasiga ta’siri ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, innovatsion texnologiyalarni muzey turizmini rivojlantirish, yoshlar va xorijiy sayyohlarni jalb qilish hamda Samarqandning xalqaro turistik jozibadorligini oshirishdagi istiqbollari belgilab beriladi.

КОСТЮМ ЛОЙИҲАЛАШ ТАРИХИДАГИ УСТУВОР ТАМОЙИЛЛАРНИ ТАДҚИҚ ЭТИШНИНГ ИЛМИЙ-НАЗАРИЙ АСПЕКТЛАРИ

Ф. Абдуллаева Ф. Абдуллаева — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Мақолада Ўзбекистон ҳудудида костюм лойиҳалаш тарихининг шаклланиши ва ривожланишида устувор аҳамият касб этган бадиий-эстетик, ижтимоий-маданий ҳамда маънавий тамойиллар илмий-назарий жиҳатдан тадқиқ этилган. Турли тарихий даврларда миллий костюм комплекси шаклланишига таъсир кўрсатган омиллар, хусусан, этномаданий анъаналар, диний-ахлоқий қарашлар, урф-одатлар ва ижтимоий муносабатларнинг либос шакли, силуэти, конструктив-декоратив ечимлари ҳамда композицион хусусиятларига таъсири таҳлил қилинган. Тадқиқот натижалари миллий костюм меросини замонавий либос дизайни билан уйғунлаштириш, миллийлик ва замонавийлик муносабатларини илмий асосда англаш ҳамда дизайнерлик амалиётини такомиллаштиришда муҳим аҳамият касб этади.

XORIJIY DRAMATURGLAR ASARLARI ASOSIDA YARATILGAN STSENOGRAFIYA ASARLARINING BADIIY XUSUSIYATLARI

Dilshoda Sodiqjon qizi Shokirova — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Maqolada xorijiy dramaturglarning asarlari asosida yaratilgan stsenografiya asarlarining badiiy – estetik xususiyatlari tahlil qilinadi. Xususan, Uilyam Shekspir, Henrik Ibsen, Bertolt Brext, Samuel Bekket va Ejen Ionesko kabi dramaturglarning sahna asarlari asosida ishlangan stsenografik yechimlarning badiiy talqini yoritilgan. Zamonaviy teatrda stsenografiyaning ramziy, texnologik va milliy stilizatsion yondashuvlari o‘rganilib, milliy teatr san’atida xorijiy dramaturgiya talqinining o‘ziga xosligi ilmiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi.

КИТОБ ФОРЗАЦ САНЬАТИНИНГ ЎТМИШИ ВА БУГУНИ

Носиржон Тўйчиевич Ҳусанов — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Китоб дизайни назарияси ҳақида XVI - асрдан бошлаб, Жефри торининг "ўтлоқли гуллаш" ёки Альбрехт Дюрернинг "компас ва ўлчагич билан ўлчаш бўйича қўлланма"каби шрифтлар ва нисбатларни қуриш бўйича биринчи асарлар нашр этилганидан бери гапириш мумкин. Ҳозирга келиб бу саньат тури кўп минг нусхада ишлаб чиқариш ўта мураккаб ва қиммат дастгохларни талаб қилади. Лекин бу харажатларни оқлайди , чунки босмахонадан чиқаётган махсулотга талаб жуда юқори. Форзац - бу китобнинг таркибий элементи, китоб блокини мажбурий муқова билан боғлайдиган варақдир.

FROM COLLECTION TO CURRICULUM: THE MUSEUM OF THE APOLLON KUTATELADZE TBİLİSİ STATE ACADEMY OF ART AS A LİVİNG LABORATORY FOR MUSEUM EDUCATİON

Karaia Lana — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Distinguished Chair, esteemed colleagues, representatives of the host institutions, ladies and gentlemen,

It is an honour to represent the Apollon Kutateladze Tbilisi State Academy of Art at this International Scientific and Practical Conference. Addressing this forum here in Tashkent provides a relevant context for today’s discussion, given the region's established history in artistic craftsmanship and institutional preservation. Our own institution in Tbilisi operates within a historic complex that reflects an architectural synthesis of European typologies and Oriental arts. This contextual overlap serves as an appropriate starting point for examining the shared challenges of university museums.

The central inquiry of this paper addresses a specific institutional paradigm shift: How can a higher arts education museum transcend its traditional role as a passive repository of academic heritage to function as an active, integrated laboratory for contemporary museum education and professional practice?

O‘ZBEK HUJJATLI KINOSI: TARIX, TAJRIBA VA ZAMONAVIY MUAMMOLAR

Gulnoza Rustamovna Sharafova — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Ushbu maqolada o‘zbek hujjatli kinosining tarixi, zamonaviy rivojlanish tamoyillari va sohadagi dolzarb muammolar tahlil qilinadi. Muallif so‘nggi yillarda yaratilgan tarixiy, biografik hamda ekologik hujjatli filmlar misolida hujjatli kinoning dramaturgik va badiiy xususiyatlarini yoritib beradi. Shuningdek, maqolada mavzu bir xilligi, texnik cheklovlar va hujjatli kinoni tomoshabinga yetkazish tizimidagi kamchiliklar ko‘rsatib o‘tilib, o‘zbek hujjatli kinosini rivojlantirish bo‘yicha takliflar ilgari surilgan.

МУЗЕЙНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ В ЭПОХУ ЦИФРОВОЙ ТРАНСФОРМАЦИИ: ТЕХНОЛОГИИ, ИНТЕРПРЕТАЦИЯ И НОВЫЙ ОПЫТ ПОСЕТИТЕЛЯ

Ширин Я. Меликова — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Сегодня цифровые технологии стали частью музейной практики. Мультимедиа, дополненная и виртуальная реальность, искусственный интеллект используются все шире, и, думаю, вопрос уже не в том, нужны они музею или нет. Гораздо важнее понять, где они действительно нужны и что они дают посетителю.

Для художественного музея этот вопрос особенно важен. В историческом или научном музее цифровая реконструкция может быть частью самого рассказа. В художественном музее ситуация несколько иная: здесь в центре внимания все-таки остается произведение искусства и непосредственная встреча с подлинником.

Несколько дней назад UNESCO и ICOM представили результаты первого глобального исследования использования искусственного интеллекта в музеях. В нем приняли участие более 400 музеев из 90 стран. 57 процентов опрошенных музеев уже используют искусственный интеллект. При этом 55 процентов пока не имеют собственной политики или внутренних правил его применения, а обучение сотрудников работе с ИИ проводят только 17 процентов музеев.

YOG‘OCH O‘YMAKORLIGIDA AN’ANAVIY NAQSHLAR

Muxayyo To‘laganovna Gaipova — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada o‘zbek yog‘och o‘ymakorligi san’atining badiiy-uslubiy xususiyatlari, milliy naqshlar tizimi va kompozitsion yechimlari tahlil etiladi. Geometrik, islimiy va girih naqshlarining shakllanishi, ularning bezak san’atidagi estetik vazifasi hamda ramziy mazmuniga alohida e’tibor qaratiladi. Shuningdek, an’anaviy yog‘och o‘ymakorligi maktablarining o‘ziga xos jihatlari, naqsh yaratishda simmetriya, ritm, mutanosiblik va muvozanat tamoyillarining ahamiyati yoritiladi. Milliy badiiy merosning zamonaviy dizayn bilan uyg‘unlashuvi hamda an’anaviy hunarmandchilikni saqlash va rivojlantirish masalalari ko‘rib chiqiladi.

O‘ZBEKISTON MUZEYLARI ZAMONAVIY QARASHLAR VA INNOVATSIYALAR TALQINIDA

Jannat Xamidovna Ismailova — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Maqolada O‘zbekistonda so‘nggi yillarda madaniyat va muzey ishi sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar, muzeylarni modernizatsiya qilish jarayoni hamda tarixiy-madaniy merosni zamonaviy muzey texnologiyalari asosida namoyish etish masalalari tahlil qilingan. Xususan, Islom sivilizatsiyasi markazi va Imom Buxoriy majmuasi muzeylarining tashkil etilishi, ularda tarixiy manbalar va ilmiy merosni namoyish etishning zamonaviy usullari yoritilgan. Muzey ekspozitsiyalarida mulьtimedia, animatsiya, interaktiv texnologiyalar va raqamli vositalardan foydalanishning ilmiy-ma’rifiy ahamiyati ochib berilgan. Shuningdek, maqolada Temuriylar davri tarixi, Amir Temur va uning avlodlari merosini muzey vositalari orqali ommalashtirish masalalariga e’tibor qaratilgan. Tadqiqotda zamonaviy muzeylarning tarixiy xotirani shakllantirish, milliy madaniy merosni asrash va yosh avlodni ma’naviy-axloqiy qadriyatlar ruhida tarbiyalashdagi o‘rni asoslab berilgan.

GLOBALLASHUV DAVRI BADIIY FILMLARIDA MILLIY O‘ZLIK VA QADRIYATLAR MUAMMOSINING KINOSEMIOTIKA VOSITASIDA IFODALANISHI

Xafiza Xakimovna Niyazova — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada 2006–2026-yillar oralig‘ida semiotik tizim va vizual poetika uyg‘unligida yaratilgan “Chashma”, “Sukunat”, “Suv yoqalab”, “Yozsiz yil”, “Issiq non”, “Olma” kabi o‘zbek badiiy filmlarida qo‘llanilgan ramzlar tadqiq etilgan. Ushbu ramzlar filmda qanday ma’nolarni anglatgani ochib berilgan. Filmlar semiotik va nazariy jihatdan qiyoslanib o‘rganilgan.

ДЕКОРАТИВНО-ПРИКЛАДНОЕ ИСКУССТВО В КОНТЕКСТЕ ВОЗРОЖДЕНИЯ КУЛЬТУРНОЙ ТРАДИЦИИ: ОПЫТ АЗЕРБАЙДЖАНА

Севиль Алифаттах гызы Каримова — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Статья рассматривает современную ситуацию декоративно-прикладного искусства Азербайджана с точки зрения реконструкции культурных традиций. Теория декоративного искусства оперирует ее исходными показателями как кодированного носителя традиции, и в тоже время рассматривает любую область ДПИ в качестве сильного и эффективного инструментария для комплексной ревалоризации более объемных культурных текстов. Исследование опирается на опыт Азербайджана в данном направлении, варьируя временным промежутком последних трех десятилетий, с момента Восстановления Независимости страны. Возврат к истокам, в том числе изобразительным сигнациям, носит неоднородный характер, неравнозначны приоритеты той или оной области ДПИ в данном процессе. Исследование выявляет основные форматы процесса.

MAQOM XONANDALIGIDA OVOZNI YO‘LGA QO‘YISH JARAYONINI MILLIY OHANGLAR, NAMUD VA AVJLAR ASOSIDA TASHKIL ETISHNING PEDAGOGIK SAMARADORLIGI

Qobiljon Ayubov — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada maqom xonandaligi yo‘nalishida tahsil olayotgan talabalarning ovozini yo‘lga qo‘yish jarayonini milliy musiqiy ohanglar, namud va avjlar asosida tashkil etishning pedagogik imkoniyatlari ilmiy-metodik jihatdan tahlil qilinadi. An’anaviy xonandalik ta’limida ovoz imkoniyatlarini rivojlantirish, kuylash nafasini shakllantirish, intonatsion aniqlikni ta’minlash va musiqiy tafakkurni takomillashtirishda maqom namunalaridan foydalanish masalalariga alohida e’tibor qaratiladi. Shuningdek, milliy ohanglar asosida ishlab chiqilgan legato, stakkato va vokaliz mashqlarini o‘quv jarayoniga tatbiq etish, namud hamda avjlarning ijrochilik texnikasini rivojlantirishdagi o‘rni yoritiladi. Maqolada maqom xonandalarining ovozini yo‘lga qo‘yishda milliy musiqiy materiallarga asoslangan bosqichli pedagogik yondashuv taklif etiladi.

BEYOND COLLECTIONS : RETHINKING MUSEUM PEDAGOGY FOR MEANINGFUL LEARNING

Dr. Badrul Isa — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Museums have long been recognised as institutions of preservation, interpretation, and public learning. Yet the presence of significant collections, carefully curated exhibitions, and accessible information does not, in itself, guarantee a meaningful learning experience. Drawing on my engagement with museum and heritage education, art and design education, and different museum contexts, I argue in this keynote that the educational potential of collections must be deliberately activated through pedagogy. The discussion examines the relationship among collections, pedagogical approaches, museum educators, learners, and institutional support. Particular attention is given to object-based, inquiry, experiential, and narrative approaches, while recognising that no single pedagogical method is appropriate for every museum context. I argue that the nature of the collection itself matters pedagogically: different collections create different possibilities for observation, questioning, experimentation, interpretation, and meaning-making. From this perspective, the museum educator is positioned not simply as a transmitter of information, but as a pedagogical mediator who constructs the encounter between collection and learner. Building on these arguments, I propose five interconnected conditions for meaningful museum learning: collections, pedagogy, educators, learners, and institutional support. These conditions are presented not as a rigid model, but as a contemporary relational lens for considering how museums might respond to changing learners, technologies, cultural contexts, and educational expectations. The keynote ultimately calls for a shift from preserving and presenting collections towards more deliberately activating their educational potential, while maintaining the collection as the foundation of museum identity and scholarship

TOSHBITIKLАR SIRI

Munira Nasritdinova — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada Sharqiy Turkistonning Ili daryosi havzasidan topilgan, sug‘diy tilda bitilgan qadimiy «Ili bitiktoshi» (Mongolkure balbali) va uning ilmiy tadqiq etilish tarixi yoritilgan. Yodgorlik matnidagi hukmdorlar ismlari hamda unvonlari tahlili asosida ushbu yozuv G‘arbiy Turk xoqonligida Istami emas, balki Bumin sulolasi tarmog‘iga mansub hukmdorlar (Muxan, Niri va Cho‘ri xoqonlar) hukmronlik qilgan davrga (583-611 yillar) oid ekani isbotlangan. Shuningdek, maqolada sug‘diy yozuvning xoqonlik rasmiy tillaridan biri bo‘lgani va ushbu mintaqada sug‘diy jamoalarning mavjudligi tarixiy manbalar asosida ochib berilgan.

ИНКЛЮЗИВНОЕ МУЗЕЙНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ: СОВРЕМЕННЫЕ ПОДХОДЫ, ПРАКТИКИ И ПЕРСПЕКТИВЫ РАЗВИТИЯ (на примере Национального музея Республики Казахстан)

Акмарал Госмановна Ибраева — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

В статье рассматриваются современные подходы к развитию инклюзивного музейного образования на примере деятельности Национального музея Республики Казахстан. Обосновывается необходимость перехода от понимания музейной доступности преимущественно как устранения физических барьеров к комплексной модели, обеспечивающей равноправное участие различных категорий посетителей в культурной, образовательной и творческой жизни музея.

Анализируются основные направления инклюзивной деятельности Национального музея: создание доступной физической и информационной среды, использование аудиодескрипции, тактильных моделей, шрифта Брайля и сурдоперевода, организация адаптированных образовательных программ, развитие детского творчества, реализация социального проекта «Мейірім», проведение инклюзивного музейного фестиваля, а также международное профессиональное сотрудничество.

Предлагается рассматривать инклюзивное музейное образование как систему взаимосвязанных компонентов: доступность – восприятие – участие – творчество – социализация – профессиональное развитие. На основе опыта Национального музея выделяются перспективные направления дальнейшего развития инклюзивной музейной практики.

MILLIY MADANIY MEROSNI SAQLASH VA TARG‘IB ETISHDA FESTIVALLARNING IJTIMOIY-MADANIY AHAMIYATI

Abdullayeva Dilrabo Zubayevna Abdullayeva Dilrabo Zubayevna — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Maqolada O‘zbekistonda milliy madaniy merosni saqlash va targ‘ib etishda festival hamda madaniy-ommaviy tadbirlarning ijtimoiy-madaniy vazifalari tadqiq etiladi. Madaniyat vazirligining 2024-yildagi faoliyat hisobotlari, UNESCOning nomoddiy madaniy merosga oid hujjatlari va milliy madaniyatni rivojlantirishga qaratilgan normativ-huquqiy manbalar tahlilning asosini tashkil etadi. Tarixiy-qiyosiy, strukturaviy-funksional va institutsional metodlar yordamida festivalning madaniy merosni ommaga namoyish etish, ijodiy muloqotni rivojlantirish, an’anaviy san’atni o‘rgatish va yangi auditoriya bilan aloqalarni kengaytirish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Respublika ko‘rik-tanlovlari, hududiy madaniyat markazlari faoliyati, Shashmaqom va baxshichilik san’atining sahnaviy talqinlari misolida tashkiliy ko‘lam bilan madaniy natija o‘rtasidagi farqlar aniqlanadi. Tadbirlar soni, ijodkor yoshlar ishtiroki va tomoshabinlar qamrovi turli mazmundagi ko‘rsatkichlar sifatida baholanadi. Festival faoliyatining madaniy ahamiyati uning dasturi, tarixiy ijro maktablari bilan aloqasi, ishtirokchilarning amaliy tajribasi va tadbirdan keyingi ijodiy faoliyatning davomiyligi orqali asoslanadi. Tadqiqot natijasida ommaviy targ‘ibot bilan madaniy vorisiylikni birgalikda rivojlantirishga qaratilgan tahliliy mezonlar taklif etiladi. Ushbu yondashuv festival dasturlarining milliy madaniyatni saqlashdagi imkoniyatlarini chuqurroq o‘rganishga xizmat qiladi.

SURXONDARYO VA QASHQADARYO VILOYATLARI AN’ANAVIY LIBOSLARINING QIYOSIY TAHLILI (XX ASR MISOLIDA)

Z.P. Xaitova, Sh.O. Ibragimova, U.S. Raxmatullayeva — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada XX asr davomida Surxondaryo va Qashqadaryo viloyatlarida shakllangan an’anaviy liboslarning badiiy, konstruktiv hamda bezak xususiyatlari qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda ikki hududning tabiiy-geografik sharoiti, etnik tarkibi, urf-odatlari va tarixiy rivojlanish jarayonlari libos shakllanishiga ta’sir etuvchi omillar sifatida o‘rganilgan. Surxondaryo va Qashqadaryo ayollar hamda erkaklar kiyimlarining bichimi, mato tanlovi, rang yechimlari va bezak elementlari tahlil qilinib, ularning umumiy va farqli jihatlari aniqlangan. Shuningdek, XX asrning birinchi va ikkinchi yarmida yuz bergan ijtimoiy-madaniy o‘zgarishlarning milliy kiyimlarga ta’siri yoritilgan. Tadqiqot natijalari an’anaviy liboslarning hududiy xususiyatlarini aniqlash, milliy merosni saqlash hamda zamonaviy libos dizaynida undan samarali foydalanish imkoniyatlarini belgilashga xizmat qiladi.

ZAMONAVIY O‘ZBEK TEATRI REJISSURASI VA POETIK TEATR XUSUSIYATLARI

Anvar Xamdamjonovich Ismoilov — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada zamonaviy o‘zbek teatri rejissyorlari tomonidan spektakl sahnalashtirishda poetik teatr shakl va xususiyatlarini qo‘llash bilan bog‘liq masalalar yoritiladi. Bunday yo‘nalish va xususiyatlar, ayniqsa, milliy va jahon mumtoz asarlari hamda folklor asosidagi spektakllarda yaqqol namoyon bo‘lmoqda. Bu borada rejissyor B.Yo‘ldoshevning “Iskandar” (A.Navoiyning “Saddi Iskandariy” dostoni asisda Sh.Rizayev tabdili; 1991 y.), rejissyor A.Xo‘jaquliyevning “Qobil” (J.G.Bayron asari asosida N.Shodmonov tabdili; 2014 y.), rejissyor V.Umarovning “Ayolg‘u” (2004 y.) spektakllari tahlil qilinadi.

TEMURIYLAR MEROSI JAHON MUZEYLARIDA: MADANIY DIPLOMATIYANING TARIXIY VA ZAMONAVIY OMILI

Dilafruz Abdurashidovna Qurbonova — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada Temuriylar davri tarixiy-madaniy merosining jahon muzeylarida saqlanishi, o‘rganilishi va namoyish etilishi hamda uning madaniy diplomatiyadagi ahamiyati tahlil qilinadi. Temuriylar merosi O‘zbekiston hududidagi yodgorlik va muzey kolleksiyalaridan tashqari, dunyoning turli mamlakatlaridagi muzey, galereya, kolleksiya, kutubxona va ilmiy fondlarda saqlanayotgan qo‘lyozma, miniatyura, numizmatik material, amaliy san’at va boshqa artefaktlarda ham mujassamdir. Mustaqillikdan keyin Temuriylar tarixini ilmiy o‘rganish va xalqaro miqyosda targ‘ib etishning yangi bosqichi shakllanib, 1996-yilda Temuriylar tarixi davlat muzeyining tashkil etilishi jarayonida ushbu mavzu yanada dolzarb ahamiyat kasb etdi. Tadqiqotning maqsadi Temuriylar merosining jahon muzeylaridagi o‘rganilish jarayonini tarixiy va zamonaviy jihatdan yoritish hamda muzeylararo hamkorlikning madaniy diplomatiyadagi rolini aniqlashdan iborat. Tadqiqotda tarixiy-qiyosiy, muzeyshunoslik, manbashunoslik va tizimli tahlil metodlaridan foydalanildi. Natijada Temuriylar merosini aniqlash, ilmiy atributsiya qilish, kataloglashtirish, xalqaro ko‘rgazmalar va raqamli loyihalar orqali namoyish etish madaniy muloqotning muhim vositasi ekani asoslandi

METHODS IN RUBAB EDUCATION: THEORETICAL FOUNDATIONS AND PRACTICAL APPROACHES

Shamakhmud Sharakhmetov — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

The article deals with the theoretical and practical grounds of teaching the Uzbek rubab in specialized music schools and in higher music education, where the aim is to form professional instrumental competence. We consider how traditional performance practice relates to present-day teaching, and look closely at the position of the instrument, plectrum technique, fingering, rhythmic coordination, sound production and musical interpretation. Particular weight is given to a gradual build-up of technique, to the choice of repertoire, to analytical listening and to work with each student individually. We also discuss the difference between knowledge that lives in traditional performance and the standardized methods of academic teaching. The methodological framework suggested here combines demonstration and imitation, technical exercises, analysis of repertoire, ensemble playing and the student's own practice. In our view, rubab teaching is effective only when technical accuracy goes together with a feeling for style and an awareness of the culture the music comes from. Bringing these elements together strengthens students as performers and helps to preserve and develop Uzbek instrumental traditions.

MUSEUM EDUCATION IN THE 21ST CENTURY: GLOBAL CONTEXT AND TRANSFORMATIONS

Beaupertuis Frédérique — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Dear organizers, dear participants , dear friends ,

First, congratulations for the interesting topic you have chosen for your conference!

During my recents trips in Uzbekistan, I have noticed how your country is currently experiencing a remarkable transformation in its cultural and museum landscape, thanks to the initiative of President Shavkat Mirzyoyev.

Over the past few years, the country has launched a series of ambitious projects aimed at preserving its exceptional historical heritage while developing new forms of museum culture, contemporary art, cultural education, and international cooperation.

This transformation reflects a broader ambition: to position Uzbekistan not only as a country of exceptional historical heritage, associated with the great cities of Samarkand, my beloved city! Bukhara and Tachkent but also as an active participant in the international cultural and contemporary art scene.

КИТОБДА ФОРЗАЦНИ АХАМИЯТИ

Носиржон Тўйчиевич Ҳусанов — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Форзац китобнинг биринчи саҳнасига айланиши мумкин - ҳатто ҳикоя бошланишидан олдин ҳам. Сўзма - сўз шарт эмас. Қаҳрамонни тасвирлаш, сюжетнинг бир қисмини жойлаштириш ёки унга сирли ибора ёзишнинг ҳожати йўқ. Баъзан ранг, такрорланадиган мотиф², харита ёки нақшнинг нозик ўзгариши етарли. Асосийси, ечим маълум бир китобнинг қурилмаси билан боғлиқ бўлиши керак ва боғлаш учун безак бўлиб хизмат қилмаслиги керак. Форзац қизиқарли, чунки у дизайн ва таркиб ўртасидаги чегарада жойлашган. У нашрнинг жисмоний тузилишига тегишли, аммо уни бадиий ташкил этишда иштирок этиши мумкин. Бу ҳали асосий матн эмас, лекин у аллақачон ушбу матн қандай қабул қилинишига таъсир қилиши мумкин.

NATIONAL EXPERIENCES IN MUSEUM EDUCATION: PAST, PRESENT, AND FUTURE — A CASE STUDY OF THE IRAN NATIONAL MUSEUM

Jebrael Nokandeh — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Education has evolved from a peripheral concern into a core institutional mission of the modern museum, yet its practices remain profoundly shaped by national cultural contexts. Drawing on the Iran National Museum — the nation’s oldest and most comprehensive museum institution — this paper examines the transformation of museum education through three temporal dimensions. Historically, the Iran National Museum’s inception in 1917, its relocation to a purpose-built facility in 1937, and its formal opening in 1939 serve as milestones in the institutionalization of modern museology in Iran. gradually shifting its mission from artifact preservation toward public engagement and pedagogical outreach. Currently, the museum implements audience-centered programs including specialized tours, workshops for children and adolescents, seasonal cultural events, and collaborations with the Ministry of Education and academic institutions, however, it continues to face persistent challenges, such as a shortage of specialized educators. Looking ahead, the concept of the Learning Museum and the integration of digitization, Augmented Reality, and Artificial Intelligence offer unprecedented opportunities for accessibility and dynamism. The paper argues that Iran’s experience reflects an indigenous trajectory reconciling international standards with national identity.

O‘ZBEKISTON VA XITOY MUZEYLARINING SHAKLLANISH VA RIVOJLANISH TARIXI

Mohinur Bahodir qizi Omonova — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada O‘zbekiston va Xitoyda muzeylarning shakllanishi hamda tarixiy taraqqiyot bosqichlari tahlil qilingan. Har ikki mamlakatda zamonaviy muzey muassasalarining vujudga kelishi, dastlabki muzeylarning tashkil etilishi, ularning fondlarini shakllantirish va ilmiy-ma’rifiy faoliyatining rivojlanish xususiyatlari yoritilgan. Shuningdek, XX asrda muzeylar tizimida yuz bergan institutsional o‘zgarishlar, mustaqillik va islohotlar davrida muzey faoliyatining takomillashuvi hamda zamonaviy muzeyshunoslikning rivojlanish yo‘nalishlari ko‘rib chiqilgan. O‘zbekiston va Xitoy muzeylari tarixining qiyosiy tahlili asosida ularning umumiy va o‘ziga xos jihatlari aniqlangan.

СУНЪИЙ ИНТЕЛЛЕКТ АСОСИДА МУЗЕЙ ЭКСПОЗИЦИЯЛАРИНИ ТРАНСФОРМАЦИЯ ҚИЛИШ: ТАРИХИЙ ХОТИРАНИНГ ЯНГИ МОДЕЛИ

Бахтиёр Вахапович Хасанов — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Мазкур мақолада сунъий интеллект технологияларининг музей фаолиятига таъсири, хусусан тарихий экспозицияларни намойиш этиш жараёнидаги трансформациялар таҳлил қилинади. Анъанавий музей моделидан интерактив ва рақамли ёндашувларга ўтиш жараёни ёритилиб, сунъий интеллект асосида яратилаётган виртуал гидлар, реконструкция технологиялари ҳамда фойдаланувчи тажрибасини индивидуаллаштириш имкониятлари кўриб чиқилади. Шунингдек, тарихий ҳақиқатнинг бузилиши, манипуляция хавфи ва аутентиклик муаммолари илмий жиҳатдан баҳоланади.

К ПРОБЛЕМЕ РАЗВИТИЯ ТВОРЧЕСКОЙ ЛИЧНОСТИ ХУДОЖНИКА – ДИЗАЙНЕРА НА САМОСТОЯТЕЛЬНЫХ ЗАНЯТИЯХ ПО РИСУНКУ

Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Данная статья посвящена особенностям развития творческой личности художника – дизайнера на самостоятельных занятиях по изобразительному искусству и графике, в частности рисунку.

Авторы в целях оптимизации и организации учебного процесса по предметам изобразительного цикла и в целом технологии обучения предлагают построение обучение на основе синтеза развития и саморазвития, с обязательным сочетанием элементов самоуправления и чёткого внешнего контроля со стороны преподавателя (пленэр, домашнее задание, копия произведений и др.).

Рациональным представляется, по мнению построение процесса обучения изобразительному искусству и дизайну по двум равноценным направлениям – совершенствование типовой базовой программы и творческая деятельность под руководством педагога.

MUSEUM EDUCATION IN THE 21ST CENTURY: GLOBAL CONTEXT AND TRANSFORMATIONS

Günay Rzayeva — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

XXI asr axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi bilan tavsiflanadi va bu jarayon madaniyat muassasalari, ayniqsa muzeylar faoliyatiga ham sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. An’anaviy ravishda eksponatlarni saqlash va namoyish etish bilan shug‘ullanuvchi muzeylar bugungi kunda raqamli texnologiyalarni qo‘llash orqali interaktiv ta’lim, ilmiy kommunikatsiya va madaniy merosni keng auditoriyaga yetkazish borasida yangi imkoniyatlarga ega bo‘lmoqda.

Virtual sayohatlar, kengaytirilgan va virtual reallik tizimlari, elektron kataloglar, multimedia ekspozitsiyalari, sun’iy intellekt asosidagi ma’lumotlar bazalari hamda mobil ilovalar zamonaviy muzeylar faoliyatining ajralmas qismiga aylangan. Ushbu texnologiyalar tashrif buyuruvchilarning muzey tajribasini boyitish bilan birga, madaniy merosni asrash va uni kelajak avlodlarga yetkazishda ham muhim rol o‘ynamoqda.

INTERACTIVE METHODS IN RUBAB EDUCATION: INNOVATIVE TECHNOLOGIES AND STUDENT-CENTERED LEARNING

Sabohat Niyazova — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

This article considers how interactive teaching methods can be used in rubab education and how traditional instrumental pedagogy can be brought together with present-day educational technology. We look at what student-centred learning, multimedia materials, digital recording, interactive exercises, joint performance and online platforms can contribute to the formation of instrumental skills. Attention is drawn to the weak points of purely teacher-centred instruction and to the need for students to take an active part in their own learning, to work independently and to think creatively. A five-stage interactive model is proposed: demonstration, guided practice, digital analysis, collaborative learning and independent performance. We also discuss how technical progress can be assessed with the help of audiovisual feedback and clearly structured criteria. Interactive methods, as we see them, should add to traditional master–apprentice teaching, not replace it. Used in this way, they can raise motivation, technical accuracy and the quality of musical interpretation, make students more independent, and support both the preservation and the further development of Uzbek rubab performance.

ЎЗБЕКИСТОН УЙ-МУЗЕЙЛАРИДА РЕКОНСТРУКЦИЯ ЖАРАЁНЛАРИ: ТАРИХИЙ МЕРОСНИ САҚЛАШ ВА МУЗЕЙЛАШТИРИШ МУАММОЛАРИ

Дилобар Мирхусанова — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Мақолада Ўзбекистондаги уй-музейларда амалга оширилаётган реконструкция ва таъмирлаш жараёнлари, уларнинг тарихий-маданий меросни сақлашдаги ўрни ҳамда музейлаштириш амалиётида юзага келаётган муаммолар таҳлил қилинади. Тадқиқотда уй-музей тушунчасининг назарий асослари, халқаро консервация меъёрлари ва миллий қонунчилик негизида реконструкциянинг мақбул чегаралари белгиланади. Тошкент, Бухоро, Қўқон ва бошқа шаҳарлардаги уй-музейлар мисолида аутентикликни сақлаш, меморий муҳит ва интерьерни қайта тиклаш, экспозиция яратиш ҳамда замонавий технологияларни қўллаш масалалари ёритилади. Хулосада уй-музейларни реконструкция қилишнинг илмий асосланган моделини яратиш бўйича таклифлар берилади.

METHODS IN DUTAR EDUCATION: TRADITIONAL APPROACHES AND CONTEMPORARY PEDAGOGICAL STRATEGIES

Abdurashidova Dilrabo Abdurashidova Dilrabo — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

The article looks at how the Uzbek dutar is taught today and what methodological principles stand behind that teaching, both in the older oral tradition and in the conservatoire-type system. Our main concern is the meeting point between the ustoz-shogird (master–apprentice) way of learning and the academic lesson with its curricula and examinations. We discuss sound production, fingering, rhythmic coordination of the hands, musical memory, stylistic interpretation and the learning of traditional repertoire, and we ask how regional performance schools shape a young player's artistic identity. On this basis a teaching model is suggested. It rests on demonstration and imitation, analytical listening, a planned sequence of technical exercises, work on repertoire and, at later stages, the student's own creative tasks. Our position is that a dutar teacher cannot choose between tradition and modern method; the two have to be held together. Where this is done, students tend to gain not only in technique but also in artistic independence, in their sense of the culture behind the music, and in readiness for the concert stage.

ZAMONAVIY BADIIY TA’LIM TIZIMIDA AKADEMIK TASVIRIY SAN’ATNING METODOLOGIK ASOSLARI VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI

Nargiza Sagdullayevna Xasanova — Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada zamonaviy badiiy ta’lim jarayonida akademik tasviriy san’atning nazariy, amaliy va metodologik ahamiyati tahlil qilinadi. Akademik ta’lim tizimining tarixiy shakllanishi, rus akademik maktabi va O’zbekiston rassomlik maktabining tajribasi hamda vizual idrok psixologiyasiga oid nazariyalar asosida akademik rasm va rangtasvirning rassom tafakkurini shakllantirish, borliqni vizual idrok etish, shakl, nisbat, perspektiva, yorug’-soya munosabatlari va ranglar uyg’unligini anglashdagi o’rni ochib beriladi. Raqamli texnologiyalar, zamonaviy vizual kommunikatsiya va yangi badiiy ifoda vositalarining rivojlanishi sharoitida akademik tasviriy san’atning imkoniyatlari va metodik vazifalari ko’rib chiqiladi. Akademik ta’lim an’analarini zamonaviy ijodiy yondashuvlar bilan uyg’unlashtirish, talabalarning individual badiiy tafakkurini rivojlantirish va kasbiy kompetensiyalarini takomillashtirish masalalariga alohida e’tibor qaratiladi. Maqola yakunida o’quv topshiriqlarining bosqichli tizimi, mezonli baholash modeli va o’qitish samaradorligini oshirishga qaratilgan metodik takliflar ishlab chiqiladi.