Art and Design: Social Science

FROM TOOL TO CO-CREATOR: REFORM PRINCIPLES FOR AI-INTEGRATED ART AND DESIGN EDUCATION IN CHINESE AND UZBEKISTANI UNIVERSITIES

Zheng Yiwen, Kasimov O.S. Zheng Yiwen, Kasimov O.S. — Sat, 01 Aug 2026 00:00:00 +0000

The proliferation of Artificial Intelligence Generated Content (AIGC) tools—Midjourney, Stable Diffusion, and DALL-E 3 being the most conspicuous examples—has precipitated something rather more serious than a mere technological upgrade in art and design practice. It amounts, we would argue, to a wholesale restructuring of industrial logic and working methods. For university-level art and design education in China and Uzbekistan, the implications are difficult to overstate. Both systems now face the uncomfortable necessity of rethinking their pedagogical foundations.

YANGI O‘ZBEKISTON MASSIVLARIDA RAQAMLI MADANIYATNI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI

Sat, 01 Aug 2026 00:00:00 +0000

Ushbu maqolada “Yangi O‘zbekiston” islohotlari sharoitida yangi qurilgan turar-joy massivlari (mikrorayon va mahallalar) misolida raqamli madaniyatning shakllanish jarayoni madaniyatshunoslik nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotda raqamli madaniyat tushunchasining nazariy-metodologik asoslari, uning tarkibiy komponentlari (raqamli savodxonlik, raqamli etika, axborot madaniyati) hamda mahalliy ijtimoiy-madaniy muhitga tatbiq etilishi masalalari ko‘rib chiqiladi. Rasmiy statistik ma’lumotlar, normativ-huquqiy hujjatlar va ilmiy adabiyotlar tahlili asosida massivlarda raqamli infratuzilmaning kengayishi, madaniyat muassasalarining raqamlashuvi hamda bu jarayonda yuzaga kelayotgan hududlararo va avlodlararo tafovutlar aniqlangan. Muallif raqamli va an’anaviy mahalla madaniyati o‘rtasidagi uyg‘unlikni ta’minlash bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqqan.

HARAKAT IMKONIYATI CHEKLANGAN AYOLLAR REABILITATSIYA KIYIMINING DIZAYNI LOYIHALASH

Sat, 01 Aug 2026 00:00:00 +0000

Maqolada harakat imkoniyati cheklangan ayollar reabilitatsiya kiyimini anketa so‘rovnoma natijalari va moda yo’nalishini e’tiborga olib yangi jilet korset modelini loyihalash masalalari ko’rib chiqilgan. Loyihadagi model uchun konfektsion karta ishlab chiqilgan.

LANGAR OTA MASJIDI ME’MORIY BEZAKLARIDA MOZAIKA SAN’ATI: BADIIY-USLUBIY VA TEXNOLOGIK XUSUSIYATLAR

Yangiljon Ikrom qizi Saburova — Sat, 01 Aug 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada Qashqadaryo viloyati Qamashi tumanining Katta Langar qishlog‘ida joylashgan Langar ota masjidining me’moriy bezaklari, xususan, mozaika san’atining badiiy-uslubiy va texnologik xususiyatlari tahlil qilindi. Tadqiqot tarixiy-me’moriy, qiyosiy-tipologik, formal-uslubiy va material-texnologik tahlil usullariga asoslandi. Masjidning shakllanish tarixi, ikki namozxona va umumiy ayvondan iborat me’moriy tuzilishi, yog‘och ustunlar, to‘sinli shiftlar hamda mozaik bezaklarning bino kompozitsiyasidagi o‘rni o‘rganildi. Manbalarda kichik namozxona majmuaning qadimiy qismi ekani, keyinchalik unga katta tantanavor zal va umumiy ayvon qo‘shilgani, qurilish bosqichlari mozaik lavhadagi yozuv orqali qayd etilgani ko‘rsatiladi. Tadqiqot natijalari Langar ota masjididagi mozaika bezaklari monumental me’morchilikka xos badiiy usullarning mahalliy karkasli masjid qurilishiga moslashtirilgan noyob namunasi ekanini ko‘rsatdi. Mozaikaning rang, ritm, geometrik va epigrafik tuzilishi me’moriy shaklni badiiy jihatdan yaxlitlashtirib, binoning sakral mazmunini kuchaytirgan. Maqolada mazkur bezaklarni saqlashda tarixiy materiallarning haqiqiyligini ta’minlash, fotofiksatsiya, laboratoriya diagnostikasi hamda minimal aralashuv tamoyillariga rioya etish zarurligi asoslandi.

O‘ZBEKISTON AMALIY SAN’AT MUZEYI KOLLEKSIYASIDAGI XIX ASR OXIRI – XX ASR BOSHLARIGA OID ZARGARLIK BUYUMLARI: BADIIY VA TIPOLOGIK XUSUSIYATLARI

Madina bonu Mamur qizi Matkasimova — Sat, 01 Aug 2026 00:00:00 +0000

Mazkur maqolada O‘zbekiston amaliy san’at muzeyi kolleksiyasida saqlanayotgan XIX asr oxiri – XX asr boshlariga oid zargarlik buyumlarining shakllanish tarixi, badiiy xususiyatlari va tipologik tarkibi ilmiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda muzey fondlarida saqlanayotgan ayollar taqinchoqlari, ularning hududiy mansubligi, ishlov berish texnologiyalari, bezak tizimi hamda ramziy mazmuni o‘rganilgan. Buxoro, Xorazm, Toshkent, Samarqand, Surxondaryo, Farg‘ona vodiysi va Qoraqalpog‘iston hududlariga mansub zargarlik buyumlari qiyosiy tahlil qilinib, mahalliy zargarlik maktablarining o‘ziga xos jihatlari ochib berilgan. Shuningdek, muzey kolleksiyasining shakllanish bosqichlari, eksponatlarning ilmiy ahamiyati va ularni saqlash hamda ekspozitsiyaga qo‘yish masalalari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijasida O‘zbekiston amaliy san’at muzeyi zargarlik kolleksiyasi xalq amaliy bezak san’atining noyob namunalarini o‘zida mujassam etgan muhim tarixiy-madaniy manba ekanligi asoslangan.

ABRLI MATOLARDAN TEJAMKOR FOYDALANISHGA TA’SIR ETADIGAN OMILLAR TAHLILI

SocioScience SocioScience — Sat, 01 Aug 2026 00:00:00 +0000

Maqolada abrli milliy matolardan loyihalangan ayollar kiyimiga bo‘lgan ehtiyojlari va moda tendensiyalarining istiqbolini tezkor aniqlash masalasi tahlil qilingan. Maqolada xozirgi kunda talabgor bo‘lgan ayollar komplektining yangi dizayn loyihasi ishlab chiqilgan Shu bilan birga abrli matolardan kiyim loyihalashda oqilona foydalanishga ta’sir e’tuvchi omillar keltirilgan.

HUMAN-MACHINE COLLABORATION AS A PATHWAY TO REFORM IN ART AND DESIGN EDUCATION IN THE AGE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE: THE CASE OF CHINESE UNIVERSITIES

Zheng Yiwen, Kasimov. O.S. Zheng Yiwen, Kasimov. O.S. — Sat, 01 Aug 2026 00:00:00 +0000

From the perspective of human-machine collaboration, this paper analyzes the structural problems currently present in China’s university-level art and design education, examines the opportunities and challenges that AIGC-driven developments bring to talent cultivation, and draws on distributed cognition and constructivist learning theory to propose a reform framework encompassing four dimensions: training objectives, curriculum systems, teaching platforms, and evaluation mechanisms.

THE FORMATION AND DISTINCTIVE FEATURES OF THE ISLAMIC MUSEUM OF JERUSALEM IN PALESTINE

Saipova D.Sh., Kasimov O.S. Saipova D.Sh., Kasimov O.S. — Sat, 01 Aug 2026 00:00:00 +0000

This article examines the historical formation, architectural significance, and interior design strategies of the Islamic Museum of Jerusalem, located within the Al-Aqsa Mosque complex in Palestine. Founded in 1923 by the Supreme Muslim Council and shaped under the vision of Palestinian architect Shadiya Yusuf Touqan, the museum represents a vital institution for safeguarding Islamic cultural heritage. The study analyzes the museum's spatial organization, detailing how historical Mamluk architectural structures have been adapted into modern exhibition spaces. Special attention is given to the museum’s unique collection, including over 600 rare Quranic manuscripts spanning six major Islamic dynasties, highlighted by the 14th-century Moroccan rabʿah of Sultan Abu al-Hasan Ali I and the monumental manuscript of Sultan al-Ashraf Barsbay. Furthermore, the paper investigates the curatorial techniques employed within the galleries, particularly the harmonious balance between ancient stone elements, neutral color palettes, contemporary lighting fixtures, and glass features.

НАУЧНО-ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКАЯ ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ АРХЕОЛОГА В СИСТЕМЕ КОМПЛЕКТОВАНИЯ И МУЗЕЕФИКАЦИИ ФОНДОВ ГОСУДАРСТВЕННОГО МУЗЕЯ ИСТОРИИ И КУЛЬТУРЫ РЕСПУБЛИКИ КАРАКАЛПАКСТАН

Ж. К. Рзаева, Р. А. Борибаева Ж. К. Рзаева, Р. А. Борибаева — Sat, 01 Aug 2026 00:00:00 +0000

В статье рассматривается научно-исследовательская деятельность археолога как важной части системы комплектования и музеефикации фондов Государственного музея истории и культуры Республики Каракалпакстан. На основе анализа архивных материалов и музейных коллекций исследуется последовательность полевых археологических изысканий и их научная интерпретация в музейных условиях. Авторы обосновывают, что деятельность специалиста – археолога, работающего в штате музея позволяет формировать разрозненные полевые находки в системную музейную комплектацию, готовую к экспонированию и популяризации.

РОЛЬ НАУЧНЫХ ЭКСПЕДИЦИЙ В ФОРМИРОВАНИИ МУЗЕЙНЫХ КОЛЛЕКЦИЙ РЕСПУБЛИКИ КАРАКАЛПАКСТАН: ОТ ПЕРВЫХ ЭТНОГРАФИЧЕСКИХ ИССЛЕДОВАНИЙ К СОЗДАНИЮ МУЗЕЙНОЙ СИСТЕМЫ

Музаффара Музаффаровна Ишанова — Sat, 01 Aug 2026 00:00:00 +0000

В статье исследуется роль научных экспедиций в становлении музейного дела Республики Каракалпакстан и формировании музейных коллекций региона в XX веке. На основе анализа деятельности первых научных обществ, Каракалпакской этнографической экспедиции, Хорезмской археолого-этнографической экспедиции и последующей музейной практики рассматривается процесс перехода собранных научных материалов в музейные фонды. Особое внимание уделено влиянию экспедиционных исследований на создание Государственного музея искусств Каракалпакстана имени И. В. Савицкого и других государственных музеев региона. Сделан вывод о том, что научные экспедиции стали фундаментом формирования музейной системы Каракалпакстана и обеспечили сохранение значительной части историко-культурного наследия региона.