TEMATIK PARKLAR FENOMENI: MUZEY VA MADANIY TURIZM INTEGRATSIYASI
Abstract
Maqola XXI asrda muzeylar va madaniy institutlarda auditoriya talablari va kommunikatsion modellarning o‘zgarishi kontekstida tematik muzey parklarining ahamiyatini tahlil qiladi. “Edyuteynment” (education + entertainment) konsepsiyasi asosida muzey ekspozitsiyalari va ochiq havodagi park infratuzilmasi integratsiyasi orqali tashrif buyuruvchilarga immersiv va interaktiv tajriba taqdim etish mexanizmlari o‘rganilgan. Dean MacCannellning “sahnalashtirilgan autentiklik” nazariyasi hamda Sharon Macdonald va Tony Bennettning muzey institutining ijtimoiy, tarbiyaviy va identifikatsiya shakllantiruvchi funksiyalari ta’kidlangan. Maqolada tematik muzey parklari madaniy merosni saqlash, ta’limni ko‘ngilochar formatda amalga oshirish va turistik faollikni oshirishda innovatsion model sifatida ko‘rsatilgan. Illyustrativ misollar sifatida Isroilning Nazaret qishlog‘i, Qozog‘istonda Kazyna etnografik komplekslari va Qirg‘izistonda Rukh Ordo muzeylari keltirilgan. Shuningdek, O‘zbekistonda Tashkent City Parkdagi 7D kinoteatr va muzey elementlari muzeylashtirishning yangi formatlari sifatida tahlil qilingan. Maqola tematik muzey parklarining madaniy va turistik qadriyatlarni uyg‘unlashtirishda, tarixiy xotirani saqlash va zamonaviy auditoriya bilan muloqotda muhim ahamiyat kasb etishini ko‘rsatadi.
Keywords
tematik muzey parki, edyuteynment, immersiv tajriba, muzeylashtirish, madaniy turizm, tarixi rekonstruksiya, auditoriya muloqoti.How to Cite
References
Нельзина О. Ю. Тематический исторический парк: типология, история и перспективы развития в Российской Федерации// Диссертация на соискание учёной степени кандидата культурологии// Российский научно-исследовательский институт культурного и природного наследия имени Д. С. Лихачёва Министерства культуры Российской Федерации. Краснодар. 2021. С 482
MacCannell, D. (1976). The Tourist: A New Theory of the Leisure Class. University of California Press, Berkeley.
Mayer A. Muzeon Art Park as a Reflection of the Era of Change in Russia. –M. Istoriya. 2025. P 24-28
Macdonald, S. (2006). Difficult Heritage: Negotiating the Nazi Past in Nuremberg and Beyond. Routledge, London.
Macdonald, S. (2011). Behind the Scenes at the Science Museum. Berg, Oxford.
Bennett, T. (1995). The Birth of the Museum: History, Theory, Politics. Routledge, London.
Falk, J. H., & Dierking, L. D. (2016). The Museum Experience Revisited. Routledge, New York.
Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (1999). The Experience Economy: Work Is Theatre & Every Business a Stage. Harvard Business School Press, Boston.
Hooper-Greenhill, E. (2007). Museums and Education: Purpose, Pedagogy, Performance. Routledge, London.
Kotler, N., Kotler, P., & Kotler, W. I. (2008). Museum Marketing and Strategy: Designing Missions, Building Audiences, Generating Revenue and Resources. Jossey-Bass, San Francisco.
Pearce, P. L. (2005). Tourism, Consumption and Representation: Narratives of Place and Self. CABI Publishing, Wallingford.
Kirchberg, V., & Schmitt, B. (2020). Edutainment in Cultural and Tourism Spaces: Experiences and Practices. Springer, Cham.
Goss, J., & Leinbach, T. (1996). Theme Parks and Tourism: The Global Entertainment Industry. Tourism Management, 17(3), 175–183.
Simon, N. (2010). The Participatory Museum. Museum 2.0, Santa Cruz.
Tashkent City Park official website. Available at: https://www.tashkentcity.uz
Kazyna Ethno-Historical Complex official site. Available at: https://www.kazyna.kz
Rukh Ordo Cultural Complex official site. Available at: https://www.rukhor.do
License
Copyright (c) 2026 M.S. Muhamedova, Mirfozilova Maftunaxon

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Art and Design: Social Science