ZAMONAVIY BADIIY TA’LIM TIZIMIDA AKADEMIK TASVIRIY SAN’ATNING METODOLOGIK ASOSLARI VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI
Abstract
Mazkur maqolada zamonaviy badiiy ta’lim jarayonida akademik tasviriy san’atning nazariy, amaliy va metodologik ahamiyati tahlil qilinadi. Akademik ta’lim tizimining tarixiy shakllanishi, rus akademik maktabi va O’zbekiston rassomlik maktabining tajribasi hamda vizual idrok psixologiyasiga oid nazariyalar asosida akademik rasm va rangtasvirning rassom tafakkurini shakllantirish, borliqni vizual idrok etish, shakl, nisbat, perspektiva, yorug’-soya munosabatlari va ranglar uyg’unligini anglashdagi o’rni ochib beriladi. Raqamli texnologiyalar, zamonaviy vizual kommunikatsiya va yangi badiiy ifoda vositalarining rivojlanishi sharoitida akademik tasviriy san’atning imkoniyatlari va metodik vazifalari ko’rib chiqiladi. Akademik ta’lim an’analarini zamonaviy ijodiy yondashuvlar bilan uyg’unlashtirish, talabalarning individual badiiy tafakkurini rivojlantirish va kasbiy kompetensiyalarini takomillashtirish masalalariga alohida e’tibor qaratiladi. Maqola yakunida o’quv topshiriqlarining bosqichli tizimi, mezonli baholash modeli va o’qitish samaradorligini oshirishga qaratilgan metodik takliflar ishlab chiqiladi.
Keywords
akademik tasviriy san’at, badiiy ta’lim, akademik rasm, rangtasvir, badiiy tafakkur, vizual idrok, ijodiy kompetensiya, kompozitsiya, raqamli texnologiyalar, zamonaviy san’at, rassom tayyorlash, mezonli baholash.How to Cite
References
I. Normativ-huquqiy hujjatlar
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktyabrdagi “O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-5847-son Farmoni// Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi (lex.uz).
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 28-noyabrdagi “O‘zbekiston Respublikasida milliy madaniyatni yanada rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PQ-4038-son Qarori// Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi (lex.uz).
II. Ilmiy adabiyotlar
Абдуллаев С.А. Рангтасвир асарида композиция муаммолари. – Тошкент: «ТДСИ ўқув босмахонаси», 1994.
Абдуллаев С.А. Ўқув топшириқлари. – Тошкент: «ТДСИ ўқув босмахонаси», 1994.
Нуриддинов М.Н. Портрет қўллари билан. – Тошкент: «ТДСИ ўқув босмахонаси», 1996.
Раҳметов С. Рангтасвирда ялангғоч фигура. – Тошкент: «ТДСИ ўқув босмахонаси», 1996.
Ортиқов Ғ. Рангтасвир асарларидан нусха кўчириш. – Тошкент: «ТДСИ ўқув босмахонаси», 1997.
Беда Г.В. Живопись. – М.: Просвещение, 1986.
Кардовский Д.Н. Пособие по рисованию. – М.: Изогиз, 1938.
Кирцер Ю.М. Рисунок и живопись. – М.: Высшая школа, 1992.
Ли Н.Г. Рисунок. Основы учебного академического рисунка. – М.: Эксмо, 2005.
Ростовцев Н.Н. Академический рисунок. – М.: Просвещение, 1984.
Ростовцев Н.Н. Методика преподавания изобразительного искусства в школе. – М.: Просвещение, 1980.
Чистяков П.П. Письма, записные книжки, воспоминания. – М.: Искусство, 1953.
Abdullah M., Khairani M.Z., Vincent Amos F., Abdul Aziz M.N., Ramlie M.K. Learning to Draw is Learning to See: A Comprehensive Review of Art and Design Practices in Higher Education // Idealogy Journal. – 2024. – Vol. 9, No. 1. – P. 93–105. – DOI: https://doi.org/10.24191/idealogy.v9i1.563.
Arnheim R. Art and Visual Perception: A Psychology of the Creative Eye. – Berkeley: University of California Press, 1954.
Edwards B. Drawing on the Right Side of the Brain: The Definitive, 4th Edition. – New York: Tarcher/Penguin, 2012.
Eisner E.W. The Arts and the Creation of Mind. – New Haven: Yale University Press, 2002.
Gardner H. Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences. – New York: Basic Books, 1983.
Gombrich E.H. Art and Illusion: A Study in the Psychology of Pictorial Representation. – London: Phaidon, 1960.
Itten J. The Art of Color: The Subjective Experience and Objective Rationale of Color. – New York: Reinhold, 1961.
Owen C. Through a Glass Darkly: The Teaching and Assessment of Drawing Skills in the UK Post-16 Art & Design Curriculum // International Journal of Art & Design Education. – 2020. – Vol. 39, No. 2. – P. 333–345. – DOI: https://doi.org/10.1111/jade.12265.
Pevsner N. Academies of Art, Past and Present. – Cambridge: Cambridge University Press, 1940.
Riley H. A contemporary pedagogy of drawing // Journal of Visual Art Practice. – 2021. – Vol. 20, No. 4. – P. 323–349. – DOI: https://doi.org/10.1080/14702029.2021.1980278.
Riley H., Darlington M. Drawing matters // Art, Design & Communication in Higher Education. – 2022. – Vol. 21, No. 1. – P. 115–130. – DOI: https://doi.org/10.1386/adch_00050_1.
Ruskin J. The Elements of Drawing. – London: Smith, Elder and Co., 1857.
License
Copyright (c) 2026 Nargiza Sagdullayevna Xasanova
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Art and Design: Social Science